Kalkulator BMI

Oblicz swoje BMI by sprawdzić czy Twoja waga jest prawidłowa.


cm

kg

Zadbaj o swoje zdrowie i sprawdź czy Twoja waga jest prawidłowa.

BMI nazywane było kiedyś wskaźnikiem Queteleta od nazwiska matematyka Adolfa Queteleta, który opracował ten wzór. Miało to miejsce już prawie 200 lat temu, mimo to wzór nadal jest w powszechnym użytku.

Czego dowiesz się z artykułu?

Czym jest BMI?

BMI (Body Mass Index), czyli wskaźnik masy ciała klasyfikuje niedowagę, prawidłową masę ciała, nadwagę lub otyłość na podstawie masy ciała i wzrostu. Odnosi się do osób dorosłych. Jest wykorzystywany do ogólnej oceny zdrowia oraz ryzyka występowania takich schorzeń jak: miażdżyca, nadciśnienie, cukrzyca typu II i innych chorób dietozależnych. 

Jak obliczyć BMI?

Wskaźnik masy ciała oblicza się dzieląc masę ciała w kilogramach przez wzrost do kwadratu w metrach.

BMI wzór:

BMI = MASA (kg) / WZROST (m2) 

Można również skorzystać z naszego kalkulatora. Oblicz swoje BMI w parę sekund - wystarczy, że wpiszesz w kalkulatorze swoje parametry (masę ciała i wzrost), by otrzymać swój indywidualny raport BMI.

Interpretacja BMI

Wynik otrzymany ze wzoru to wartość BMI interpretuje się następująco:

Wartość BMI

Interpretacja

< 16

wygłodzenie

16 - 16,99

wychudzenie

17 - 18,49

niedowaga

18,5 - 24,9

prawidłowa masa ciała

25 - 29,9

nadwaga

30 - 34,9

otyłość I stopnia

35 - 39,9 

otyłość II stopnia

= lub > 40 

otyłość III stopnia (skrajna)

Komentarz dietetyka:

Wygłodzenie - To bezpośrednie zagrożenie życia. Utrata masy ciała na poziomie 30-50% normy w większości przypadków kończy się tragicznie. W przypadku wygłodzenia należy natychmiast skontaktować się z lekarzem i dietetykiem, którzy pomogą wrócić do zdrowej wagi. Należy się jednak liczyć z tym, że po wychudzeniu organizm może nigdy nie odzyskać pełnej sprawności.

Wychudzenie - Prowadzi do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Może nawet zagrażać życiu. Bez niezbędnej energii cały organizm zaczyna szwankować, a problemy związane z niedowagą się pogłębiają.

Niedowaga - Bez odpowiedniego odżywiania Twój organizm przestaje prawidłowo funkcjonować. Pojawia się apatia, brak chęci do życia, problemy ze skórą, włosami, zębami. Niedostateczna podaż kalorii oraz witamin i składników mineralnych prowadzą do występowania problemów hormonalnych, niedociśnienia, niedokrwistości, osteoporozy, zmniejszenia odporności.

Prawidłowa masa ciała - Brawo! Twoje BMI jest w normie. Utrzymując swoją kondycję możesz liczyć na dobre samopoczucie do późnych lat życia :-) Zauważ, że zakres prawidłowego BMI jest bardzo szeroki. Jeśli chcesz uniknąć nadwagi lub niedowagi postaraj się trzymać środkowych wartości prawidłowej masy ciała. Zawsze możesz też obliczyć swoją idealną masę ciała i dążyć do jej osiągnięcia.

Nadwaga - To stan zagrażający zdrowiu. Skraca długość życia średnio o 3,3 lata! Schudnij, żeby uniknąć chorób dietozależnych - cukrzycy, insulinooporności, miażdżycy, nadciśnienia, osteoporozy, nowotworów. Kondycja osób z nadwagą się pogarsza, mają one trudności z wykonywaniem ćwiczeń wydolnościowych, szybciej się męczą.

Otyłość I stopnia - To stan zagrażający życiu! Osoby z otyłością żyją krócej o 6 lat niż te z prawidłową wagą. Znacznie pogarsza się zdrowie i jakość życia. W tym momencie często pojawiają się choroby dietozależne, których szkodliwy wpływ na zdrowia możnaby zahamować lub całkowicie wyeliminować chudnąc do prawidłowej masy ciała. Znacznie pogarsza się kondycja fizyczna utrudniając codzienne czynności - zmęczenie i trudności w oddychaniu mogą pojawić się nawet przy wykonywaniu umiarkowanej aktywności, jak spacer czy pokonanie kilku schodów.

Otyłość II stopnia - Im wyższa otyłość, tym większe problemy. Wzrasta ryzyko zachorowań na choroby dietozależne np. prawdopodobieństwo zachorowania na cukrzycę typu 2 wzrasta około 80-krotnie.

Otyłość III stopnia - Otyłość olbrzymia skraca życie nawet o 10 lat i znacznie pogarsza jego jakość! Prowadzi do ponad 200 potencjalnych powikłań - od trudności z poruszaniem się po depresje i niskie poczucie własnej wartości.

Uwaga: Zakresy BMI różnią się pomiędzy rasami ludzi. Dla rasy białej, latynoskiej i czarnej nadwaga jest diagnozowana od BMI o wartości 25, natomasiastr dla ras azjatyckich - od 23.

Konsekwencje nieprawidłowego BMI 

Twoje BMI nie mieści się w zakresie normy? Nie zwlekaj z zastosowaniem diety, dzięki której osiągniesz rekomendowaną masę ciała. W przeciwnym razie czekają Cię nieprzyjemne konsekwencje. Nawet jeśli w tym momencie czujesz się dobrze za kilka miesięcy czy lat ta sytuacja może się zmienić. Sprawdź jakie zagrożenie dla Twojego zdrowia stanowią niedowaga, nadwaga i otyłość.

Niedowaga

Diagnozowana przy BMI niższym niż 18,5. Wiąże z niedożywieniem organizmu wynikającym z niedostatecznego spożycia makroskładników, witamin i składników mineralnych. 

Konsekwencje

Niedowaga prowadzi do występowania objawów takich jak:

  • trudności z koncentracją,
  • apatia, senność,
  • cienka skóra,
  • nadmierne wypadanie włosów oraz łamliwe paznokcie,
  • problemy z zębami,
  • zatrzymanie lub nieregularna miesiączka,
  • niedokrwistość z niedoboru żelaza,
  • niskie ciśnienie tętnicze,
  • osteoporoza, 
  • spowolnienie procesu gojenia się ran,
  • osłabienie odporności.

Przyczyny

Niedowaga jest wynikiem niedostatecznego spożycia kalorii, które może być spowodowane:

  • zaburzeniami odżywiania np. anoreksja, bulimia,
  • występowaniem chorób zmniejszających apetyt np. choroby nowotworowe,
  • występowaniem chorób powodujących mdłości, biegunki, wymioty,
  • niedostatecznym wchłanianiem / przyswajaniem pokarmu,
  • chorobami pasożytniczymi,
  • zaburzeniami układu hormonalnego,
  • uwarunkowaniami genetycznymi,
  • starzeniem się organizmu.

W przypadku niedowagi ważne jest uzupełnienie niedoborów makro- i mikroskładników, co zmniejszy występowanie uciążliwych objawów.

Nadwaga i otyłość

Nadmierna masa ciała to rosnący problem każdej grupy wiekowej będący zagrożeniem dla zdrowia, kondycji psychicznej i poczucia własnej wartości. Wzrost masy ciała o 20% zwiększa ryzyko zachorowania na choroby dietozależne aż 8-krotnie!

Konsekwencje

Według Światowej Organizacji Zdrowia nadwaga i otyłość odpowiedzialne są za występowanie:

  • cukrzycy typu 2 - 80% przypadków,
  • nadciśnienia tętniczego - 55% przypadków,
  • choroby niedokrwiennej serca - 35% przypadków,
  • nowotworów okrężnicy (11%), przełyku (37%), raka piersi (9%), trzonu macicy (39%), nerek (25%), trzustki (24%).

Inne konsekwencje zbyt wysokiego BMI to:

  • choroby zwyrodnieniowe stawów,
  • kamica żółciowa,
  • stłuszczenie i marskość wątroby,
  • zespół obturacyjnego bezdechu nocnego,
  • zaburzenia funkcjonowania układu rozrodczego,
  • zmiany skórne,
  • powikłania psychosocjologiczne.

Ponadto istotnie wpływają one na skrócenie długości życia oraz pogorszenie jego jakości. Występowanie problemów zdrowotnych pojawia się nawet przy niewielkim wzroście masy ciała, nie tylko przy zaawansowanej otyłości! 

Najniższe ryzyko zgonów występuje przy BMI na poziomie 22,5 - 25 kg/m2. Zwiększenie poziomu BMI o 5 kg/m2 wiąże się ze wzrostem umieralności o 30%.

Przyczyny

Przyczyną nadwagi i otyłości jest spożywanie kalorii w ilości większej niż wynosi zapotrzebowanie energetyczne. Jest to jedyny powód odkładania się niechcianego tłuszczu, a przyczynić mogą się do niego następujące czynniki:

  • brak aktywności fizycznej, 
  • nieprawidłowa dieta - spożywanie dużej ilość produktów gęstych energetycznie,
  • zaburzenia odżywiania polegające na objadaniu się,
  • zaburzenia gospodarki hormonalnej,
  • stosowanie niektórych leków.

Czy otyłość to również wina genów? Niekoniecznie! Główną przyczyną otyłości (60-70%) jest nieprawidłowe żywienie ilościowe i jakościowe, czyli przejadanie się “śmieciowym” jedzeniem.

Wskaźnik BMI - czy dla każdego? 

Wskaźnik BMI najlepiej sprawdza się u osób “przeciętnych” - mających średni wzrost, niezbyt mocno umięśnionych, dorosłych, ale nie w podeszłym wieku. Każda osoba odstająca od tej “normy” musi się liczyć z tym, że wynik BMI może być dla niej niemiarodajny. I tak na przykład BMI silnie umięśnionego mężczyzny będzie wskazywało na otyłość, a niskiej i drobnej kobiety na niedowagę. Podstawowe zakresy BMI nie zakładają podziału ze względu na płeć, co również stanowi duże utrudnienie. W końcu sylwetki męskie i damskie różnią się pod kątem zawartości tkanki tłuszczowej i mięśniowej. Dla kogo jeszcze BMI może okazać się niemiarodajne?

  • osoby z dużą zawartością tkanki mięśniowej,
  • dzieci,
  • kobiety w ciąży, 
  • osoby w wieku podeszłym,
  • osoby bardzo niskie i wysokie.

W większości przypadków BMI będzie pokazywało jednak miarodajny wynik, który pozwoli oszacować czy masz niedowagę, nadwagę czy może otyłość. Dla niektórych z problematycznych grup stworzono alternatywne zakresy BMI, dzięki którym wyniki są bardziej miarodajne i odzwierciedlają stan rzeczywisty.

BMI, a płeć

Kobiety i mężczyźni różnią się budową ciała. Kobiety mają naturalnie więcej tkanki tłuszczowej, a mniej mięśniowej niż mężczyźni. Kalkulator BMI nie bierze pod uwagę tych różnic związanych z płcią. W celu rozróżnienia wartości BMI ze względu na płeć można posiłkować się przedstawioną poniżej tabelą. Została ona opracowana na podstawie średnich zakresów BMI w zależności od płci. Dzięki niej można oszacować prawidłową wagę do wzrostu i wieku. Bierze ona pod uwagę różne grupy wiekowe, co rozwiązuje problem braku miarodajnych wyników BMI u osób starszych.

Zakresy BMI dla mężczyzn w zależności od wieku:

Wiek (lata)

Niedowaga (wartość BMI)

Waga w normie (wartość BMI)

Nadwaga (wartość BMI)

Otyłość (wartość BMI)

Otyłość skrajna (wartość BMI)

18-24

<20

20-25

25-30

30-40

>40

25-34

<21

21-26

26-31

31-41

>41

35-44

<22

22-27

27-32

32-42

>42

45-54

<23

23-28

28-33

33-43

>43

55-64

<24

24-29

29-34

34-44

>44

65+

<25

25-30

30-35

35-45

>45

Zakresy BMI dla kobiet w zależności od wieku:

Wiek (lata)

Niedowaga (wartość BMI)

Waga w normie (wartość BMI)

Nadwaga (wartość BMI)

Otyłość (wartość BMI)

Otyłość skrajna (wartość BMI)

18-24

<19

19-24

24-29

29-39

>39

25-34

<20

20-25

25-30

30-40

>40

35-44

<21

21-26

26-31

31-41

>41

45-54

<22

23-27

27-32

32-42

>42

55-64

<23

23-28

28-33

33-43

>43

65+

<24

24-29

29-34

34-44

>44

BMI, a wiek -  tabela dla osób w wieku podeszłym

Wraz w wiekiem spada ilość tkanki mięśniowej w organizmie, a wzrasta ilość tkanki tłuszczowej. Jest to związane m.in. z mniejszą sprawnością, ilością ruchu oraz po prostu zmianami, które zachodzą w organizmie wraz z wiekiem. Spada również tempo metabolizmu - przyjmuje się, że od 20 roku życia zmniejsza się ono o 1-2% co dekadę. Zatem osoba w wieku 70 lat będzie miała już o 5-10% wolniejszy metabolizm niż w wieku 20 lat. Czy to dużo? Na pierwszy rzut oka wydaje się, że nie. U osoby o zapotrzebowaniu 2000 kcal będzie to jedynie 100-200 kcal. Jednak, jedząc codziennie taką nadprogramową ilość kalorii możesz przytyć aż 5-10 kg po roku. A nawet jeszcze więcej, jeśli doliczyć do tego zmniejszoną aktywność fizyczną. Warto zatem pilnować kaloryczności swojej diety wraz z upływem lat czy zmieniającą się masą ciała. Sprawnie obliczyć ją można przy pomocy Kalkulatora całkowitej przemiany materii (CPM).

U osób w wieku podeszłym zalecane jest posiadanie większej ilości tkanki tłuszczowej niż u osób młodych lub w średnim wieku. Ma to zapobiegać powstawaniu niedożywienia w razie urazów lub schorzeń, na które starsze osoby są narażone. Mimo, że przyrost masy ciała wraz z wiekiem jest rzeczą naturalną to nie może on być niekontrolowany. Niestety, jak już wcześniej wspominaliśmy zwykłe zakresy BMI nie najlepiej sprawdzają się u osób starszych. Jak zatem kontrolować czy ich masa ciała jest w normie czy nie?

Dla osób w wieku podeszłym opracowano indywidualny zakres BMI. Obejmuje on niedowagę, normę i nadwagę. Zaleca się, żeby osoby w wieku emerytalnym korzystały z tych zakresów BMI zamiast z tabeli dostępnych dla wszystkich. Dzięki temu unikną zinterpretowania swojej masy ciała jako wskazującą na nadwagę.

Wartość BMI 

Interpretacja dla osób w wieku podeszłym

<23

niedowaga

24-30

prawidłowa masa ciała

>30

nadwaga

Można również skorzystać w poprzednio załączonych tabeli, które dodatkowo dzielą wyniki ze względu na płeć. Będą więc one jeszcze dokładniej określały zakres BMI.

BMI dzieci - siatki centylowe

Nasz kalkulator BMI kierowany jest do osób dorosłych. Dlaczego nie sprawdzi się on u dzieci? Po pierwsze: mają one zupełnie inną zawartość tkanki tłuszczowej w organizmie niż osoby dojrzałe. Procent tkanki tłuszczowej w organizmie zmienia się wraz z wzrostem i rozwojem. W zależności od grupy wiekowej wygląda on następująco:

Grupa wiekowa

Procentowy udział tkanki tłuszczowej w organizmie

Noworodki i niemowlęta

10-15%

Dzieci powyżej 1 roku życia

>25%

Dziewczynki 7-10 lat

25%

Chłopcy 7-10 lat

15%

Dziewczynki 11-16 lat

26%

Chłopcy 11-16 lat

12%

Kobiety

20-25%

Mężczyźni

10-15%

Po drugie: dzieci mają zupełnie inne proporcje ciała niż osoby dorosłe, dlatego skorzystanie z BMI w ich przypadku byłoby zupełnie niemiarodajne. Jak zatem sprawdzić czy waga dziecka w stosunku do wzrostu jest prawidłowa?

Do określenia prawidłowych zakresów masy ciała u dzieci używa się nie BMI, a siatek centylowych. Są to wykresy opracowane na podstawie danych statystycznych. Pozwalają one określić jak rozwija się dziecko w porównaniu do rówieśników. Zostały one opracowane nie tylko w odniesieniu do BMI. Istnieją również siatki centylowe określające masę ciała, wzrost (długość), obwód głowy czy ciśnienie tętnicze u dzieci. Występują oddzielnie dla chłopców i dziewczynek.

W Polsce za tworzenie i uaktualnianie siatek centylowych odpowiada Instytut Matki i Dziecka. Aktualnie najnowsza dostępna wersja to siatki opracowane na podstawie danych WHO (Światowej Organizacji Zdrowia) i zaadaptowane do Polskich warunków. Można je pobrać tutaj. Określają one normy dla dzieci do 5 roku (60 miesiąca) życia.

Starsze, ale nadal powszechnie stosowane są siatki centylowe opracowane przez Iwonę Palczewską i Zofię Niedźwiecką w Instytucie Matki i Dziecka. Ich niebywałą zaletą jest fakt, że umożliwiają one obserwację rozwoju dziecka aż do 18 roku życia. Można je pobrać tutaj.

Jak korzystać z siatek centylowych, żeby określić BMI dziecka?

Korzystanie z siatek centylowych może być na pierwszy rzut oka skomplikowane, ale to tylko pozory. Wystarczy, że znasz wiek, wzrost i wagę dziecka, by określić czy ma ono prawidłowe BMI.

Na samym początku oblicz BMI ze wzoru, tak jak dla osoby dorosłej. Następnie otrzymany wynik nanieś na siatkę centylową. Wartość BMI znajduje się na osi pionowej. Nie obejdzie się tutaj bez znajomości wieku dziecka, którą widzisz na osi poziomej. Sprawdź, w którym miejscu te wartości się stykają i porównaj je z liniami określającymi dany centyl. Wynik poniżej 5 oraz powyżej 95 centyla będzie wymagał konsultacji z lekarzem. Jeśli Twoje dziecko znajduje się na 50 centylu to znaczy, że jego BMI jest takie samo jak średnie BMI populacji.

Interpretacja BMI dziecka po nałożeniu na siatkę centylową:

Centyl

Interpretacja

< 5 centyla

niedożywienie

5-25 centyla

duża szczupłość

25-85 centyla

masa ciała w normie

85-95 centyla

nadwaga

> 95 centyla

otyłość

Normy odnoszą się do siatek centylowych bazowanych na podstawie badań WHO. Polskie normy będą nieco szersze (niedożywienie to < 3 centyla otyłość >97 centyla).

Dla lepszego zrozumienia prześledźmy to sobie na dwóch przykładach:

Przykład 1:

Dziewczyna, 3 lata, 9,5 kg, 92 cm

BMI = 11,2

Po naniesieniu na siatkę widać, że dziewczynka znajduje się poniżej 5 centyla, co wskazuje na niedożywienia.

Przykład 2:

Chłopiec, 5 lat, 24 kg, 110 cm

BMI = 19,8

Po naniesieniu na siatkę centylową widać, że chłopiec znajduje się powyżej 95 centyla, czyli ma otyłość.

Dane zostały nałożne na siatki centylowe opracowane przez Instytut Matki i Dziecka.

Jeśli Twoje dziecko waży nieprawidłowo skonsultuj się z naszymi dietetykami. Nie układamy diet dla dzieci, ale oferujemy indywidualne konsultacje dietetyczne.

BMI w ciąży 

Masa ciała w ciąży wzrasta wraz z rozwojem dziecka. Wiąże się to nie tylko z przyrostem tkanki tłuszczowej kobiety, a również z masą powiększającego się łożyska, płodu, płynu owodniowego czy objętości krwi. Kontrolowanie BMI w ciąży byłoby niemiarodajne. Jednak na podstawie jego wartości sprzed ciąży szacuje się czy przyrost masy ciała ciężarnej, a co za tym idzie rozwój płodu, są prawidłowe.

BMI przed ciążą

Rekomendowany przyrost masy ciała w ciąży

Zalecany tygodniowy przyrost masy ciała w I i II trymestrze

Nieodwaga

12,5-18 kg

0,5-0,6 kg/tydz

Prawidłowa masa ciała

11,5-16 kg

0,4-0,5 kg/tydz

Nadwaga 

7-11,5 kg

0,2-0,3 kg/tydz

Otyłość

5-9 kg

0,2-0,3 kg/tydz

Zarówno nadwaga, jak i niedowaga mogą doprowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych zarówno dla mamy, jak i dziecka. Doprowadzenie masy ciała do normy powinno być więc nieodzownym elementem przygotowania do ciąży.

BMI a tkanka mięśniowa

Jak już wspomnieliśmy wcześniej - liczenie BMI u osób wysportowanych, z rozbudowaną tkanką mięśniową będzie zupełnie niemiarodajne i pozbawione sensu. Najlepiej przedstawia to poniższa ilustracja:

Dwoje mężczyzn o tym samym wzroście i wadze może zupełnie różnić się pod kątem sylwetki. BMI obu tych panów wskazuje na otyłość. Czy słusznie? W przypadku osoby, która faktycznie ma dużo tkanki tłuszczowej - tak. Natomiast w drugim przypadku mamy do czynienia z muskularnym mężczyzną, u którego masę stanowi w większości tkanka mięśniowa, nie tłuszczowa. W jego przypadku obliczanie BMI jest pozbawione sensu i należy się tu kierować tym, co faktycznie widzimy :-)

Rozkład BMI w polskim społeczeństwie 

Jakie jest średnie BMI w naszym kraju? Cóż, statystyki nie wyglądają optymistycznie. Z badania GUS z 2014 r. wynika, że ponad połowa kobiet i ponad 60% mężczyzn w Polsce nie waży prawidłowo. Realnym problemem jest zwłaszcza nadwaga i otyłość - cierpi na nią co drugi mieszkaniec Polski. Statystyki są zatrważające, jednak mimo to problem jest bagatelizowany. Otyłość nie daje bowiem natychmiastowej zapaści zdrowia, a degraduje je powoli i systematycznie. Często też nie łączymy (lub nie chcemy połączyć) pojawienia się chorób takich jak cukrzyca, osteoporoza, miażdżyca z otyłością. Tymczasem przez otyłość nie tylko się choruje, ale również umiera. Z danych Światowej Organizacji Zdrowia wynika, że z powodu nadwagi i otyłości umiera rocznie 2,5 mln osób na świecie. 

Tabela - BMI w polskim społeczeństwie:

Wartość BMI

Mężczyźni (%)

Kobiety (%)

Niedowaga (< 18,5)

1,9

5,1

Waga w normie (18,5 - 24,9)

38,1

49,4

Nadwaga (25 - 29,9)

42,6

29,9

Otyłość (30 i więcej)

17,5

15,5

Prognozy również nie są optymistycznie. Szacuje się, że w 2025 roku otyłość będzie miało aż 30% mężczyzn i 26% kobiet. 

Licznik BMI w zależności od wieku 

BMI rośnie wraz z wiekiem. Jest to związane ze stopniowym spadkiem metabolizmu. Od 25 roku życia metabolizm spada co dekadę nawet o 5%. Wiąże się to m.in z powolnym zanikiem mięśni. Spowolnić ten proces można utrzymując systematyczną aktywność fizyczną. Osobom starszym rekomenduje się utrzymanie BMI na nieco podwyższonym poziomie (do 27). Zapobiega to niedożywieniu i pomaga lepiej znosić powikłania chorób związanych z wiekiem. Sprawdź ile osób w Twojej grupie wiekowej ma podobne BMI:

Wiek

Wartość BMI

% populacji

15 - 19

Niedowaga

13,6

 

Waga w normie

74,6

 

Nadwaga 

9,9

 

Otyłość

2,1

20 - 29

Niedowaga

5,8

 

Waga w normie

65,3

 

Nadwaga

24,0

 

Otyłość

5,2

30 - 39

Niedowaga

2,4

 

Waga w normie

50,8

 

Nadwaga

35,7

 

Otyłość

11,2

40 - 49

Niedowaga

1,3

 

Waga w normie

40,9

 

Nadwaga

41,4

 

Otyłość

16,6

50 - 59

Niedowaga

1,1

 

Waga w normie

32,2

 

Nadwaga

43,5

 

Otyłość

23,4

60 - 69

Niedowaga

0,9

 

Waga w normie

27,5

 

Nadwaga

43,6

 

Otyłość

28,2

70 - 79

Niedowaga

1,1

 

Waga w normie

28,1

 

Nadwaga

45,9

 

Otyłość

25,0

80 lat i więcej

Niedowaga

1,6

 

Waga w normie

36,6

 

Nadwaga

42,7

 

Otyłość

18,4

Naukowcy alarmują! Nadmierna masa ciała wywołuje co trzeci nowotwór w Stanach Zjednoczonych. W przyszłości może znaleźć się na niechlubnym pierwszym miejscu listy czynników powodujących raka.

Wady BMI 

BMI jest jednym z najbardziej popularnych metod oceny składu masy ciała. Mimo to nie jest pozbawione wad:

  1. Nie uwzględnia budowy ciała - duża waga może wynikać z wysokiej zawartości tkanki mięśniowej a nie tłuszczu. Przykładowo u kulturystów masa ciała wskazująca według wskaźnika BMI na otyłość wcale się z nią nie wiąże. Odwrotnie u biegaczy, lekkoatletów, których BMI może wskazywać na wychudzenie.
  2. Nie bierze pod uwagę zawartości wody w organizmie - osoby z dużymi obrzękami mogą mieć przeszacowaną wartość BMI.
  3. Nie jest miarodajne dla osób starszych, dzieci i kobiet w ciąży - istnieją jednak alternatywne metody oceny ich masy ciała.
  4. Wartości BMI nie różnicuje się w zależności od płci. Kobiety mają naturalnie wyższy poziom tłuszczu niż mężczyźni. Stworzono jednak tabele, które pozwalają uporać się z tym problemem.
  5. Nie bierze pod uwagę rozmieszczenia tkanki tłuszczowej. Wyróżniamy otyłość brzuszną i pośladkowo - udową. Oba jej rodzaje są niekorzystne dla zdrowia, natomiast ta pierwsza jest znacznie groźniejsza, ponieważ tłuszcz okala narządy wewnętrzne. BMI ich nie różnicuje.

Zalety BMI 

Skoro BMI ma tyle wad, a do tego zostało opracowane 200 lat temu to czy nadal jest sens korzystania z tego wskaźnika? Zdecydowanie tak!

  1. BMI jest badaniem powszechnym i niezwykle prostym w wykonaniu. Wystarczy znać swój wzrost i masę ciała, by obliczyć czy waży się prawidłowo. Można zrobić to w każdych warunkach, trwa to chwilę i nic nie kosztuje. Ważne, żeby z otrzymanego wyniku wyciągnąć odpowiednie wnioski…
  2. Obliczenie pozwala oszacować czy jesteśmy narażeni na choroby związane z niedowagą, nadwagą lub otyłością.
  3. BMI (po nałożeniu na siatki centylowe) jest ważnym elementem w ocenie prawidłowości rozwoju dziecka.

BMI Prime 

Wskaźnik ten służy do określania poziomu niedowagi lub nadwagi oraz oszacowany procentowo poziom niedoboru lub nadmiaru tłuszczu. Jak obliczyć BMI Prime?

  1. Oblicz swoje BMI.
  2. Podziel wynik przez 25, czyli górną granicę normy BMI.
  3. Jeśli otrzymany wynik jest mniejszy niż 0,74 - masz niedowagę. Jeśli wynosi np. 0,7 oznacza to, że niedobór tkanki tłuszczowej wynosi w Twoim przypadku 4%.
  4. Jeśli otrzymany wynik jest większy niż 1 - masz nadwagę. Jeśli wynosi np. 1,2 oznacza to, że nadmiar tkanki tłuszczowej wynosi w Twoim przypadku 20%. 

Prześledźmy to sobie na konkretnym przypadku obliczając BMI Prime dla kobiety o wadze 90 kg i wzroście 160 cm:

BMI = 35,2

BMI Prime = 35,2/25 = 1,4

Nadmiar tkanki tłuszczowej w Twoim organizmie wynosi 40%. 

Alternatywne metody oceny składu masy ciała

Zwykłe ważenie - najczęściej spotykany w warunkach domowych sposób oceny masy ciała. Wynik pomiaru możesz porównać do swojej idealnej wagi, którą policzysz tutaj. Kontrola masy ciała przy pomocy zwykłej wagi łazienkowej oczywiście nie bierze pod uwagę wielu czynników tj. wzrost, budowa ciała, umięśnienie. Jest to jednak bardzo pomocny wskaźnik na co dzień np. do kontrolowania efektów diety oraz tego czy nie tyjesz wraz z wiekiem.

Analiza impedancji bioelektrycznej - polega na badaniu oporu elektrycznego tkanek: tłuszczowej, mięśniowej i kostnej. Pozwala na przybliżone oszacowanie ilości tłuszczu, mięśni oraz masy kości i stopnia nawodnienia. Pomiar ma granicę błędu na poziomie 3-5%. Jest to technika stosowana przez większość nowoczesnych wag łazienkowych. Najdokładniejsze wyniki otrzymasz jednak ze stacjonarnego analizatora, który możesz znaleźć w większości siłowni czy gabinetów dietetycznych.

Lustro - jeśli Twoja subiektywna ocena wyglądu nie jest zaburzona to na pewno jesteś w stanie ocenić czy występuje u Ciebie problem z masą ciała. Jesteś też w stanie zaobserwować, jak Twoja sylwetka zmienia się z czasem. Wiadomo, że ludzka pamięć jest zawodna, ale możesz tutaj wesprzeć się zdjęciami. Jest to szczególnie przydatne, gdy przechodzisz na dietę. Dzięki temu możesz śledzić swoją metamorfozę.

Rozmiar ubrań - spodnie znowu skurczyły się w praniu? Podobnie jak większość Twoich ubrań? Cóż, nie ma się co oszukiwać, to prawdopodobnie nie wina pralki. Na podstawie tego czy Twój dotychczasowy rozmiar nadal na Ciebie pasuje również możesz ocenić jak zmienia się Twoja sylwetka. Jest to dość powolny proces i ubrania nie zaczną cisnąć z dnia na dzień. Często jednak jest to pierwsza oznaka tego, że Twoja sylwetka się zmienia. Dla wielu osób, które nie ważą się systematycznie, przyciasne ubrania są pierwszym alarmem, że coś jest nie tak.